hoornaarmelden.nl

Determineren in twee stappen

Aziatische hoornaar herkennen ook wel geelpoothoornaar, Vespa velutina

Kijk naar de poten en het borststuk. Klopt geen van beide, dan is het waarschijnlijk onze eigen Europese hoornaar en hoeft u niets te doen. U ziet beide kenmerken op een paar meter afstand.

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) heeft gele pootuiteinden en een dof zwart borststuk. Naar die poten heet hij sinds april 2026 ook geelpoothoornaar: die naam gebruikt Naturalis, en veel organisaties stappen erop over. Onze eigen Europese hoornaar (Vespa crabro) heeft roodbruine poten en een roodbruin borststuk.

De twee hoornaars naast elkaar

Aziatische hoornaar

Melden
Levende Aziatische hoornaar tussen bladeren, met gele pootuiteinden, een dof zwart borststuk en één oranje band op het achterlijf.
Fig. AVespa velutina, 2 tot 3 cm.Gele pootuiteindenDof zwart borststuk

Europese hoornaar

Inheems, niet melden
Europese hoornaar van opzij met roodbruine poten en een roodbruin borststuk.
Fig. BVespa crabro, 2,5 tot 3,5 cm en forser.Roodbruine potenRoodbruin borststukFoto: Dexter Hartsfield, CC BY 4.0, via iNaturalist, bijgesneden

Kenmerk 1

Gele pootuiteinden

Zwart tot ongeveer tweederde, dan scherp afgetekend geel, alsof de poten in verf zijn gedoopt. Onze eigen hoornaar heeft roodbruine poten over de hele lengte. Het zekerste kenmerk.

Achterpoten van een Aziatische hoornaar: zwart bij het lichaam, scherp overgaand in heldergele pootuiteinden.
Fig. CPoten van V. velutina, vergroot.

Kenmerk 2

Het borststuk van bovenaf

Dof zwart bij de Aziatische hoornaar, roodbruin bij de Europese. Dit is het kenmerk dat beslist als u de poten niet goed kunt zien.

Aziatische hoornaar van bovenaf: dof zwart borststuk.
Fig. DDof zwart.Foto: Javier Sánchez Álvarez, CC BY 4.0, via iNaturalist, bijgesneden
Europese hoornaar van bovenaf: roodbruin borststuk.
Fig. ERoodbruin met zwart.

Overzicht

Alle kenmerken naast elkaar

Kenmerken van de Aziatische en de Europese hoornaar
KenmerkAziatische hoornaarEuropese hoornaarLet op
PootuiteindenHelder geel, alsof de poten in verf zijn gedooptRoodbruin over de hele pootHet zekerste kenmerk, en op een paar meter afstand te zien.
BorststukDof zwart, zonder tekeningRoodbruin met zwartKijk naar het deel tussen kop en achterlijf.
AchterlijfOverwegend donker, met één duidelijke oranje bandOverwegend geel met zwarte tekeningOnze eigen hoornaar oogt van een afstand veel geler.
Grootte2 tot 3 cm; werksters kleiner dan de koningin2,5 tot 3,5 cmGrootte alléén beslist niets — beide zijn groot.

En de gewone wesp?

Een gewone wesp is met 1 tot 1,5 cm veel kleiner en fel geel met zwart. Wie twijfelt tussen een wesp en een hoornaar, kijkt naar de grootte: een hoornaar is onmiskenbaar fors. De verwarring die ertoe doet is die tussen de twee hoornaars, niet die met een wesp.

Toch de Europese hoornaar?

Moet u een Europese hoornaar melden of bestrijden?

Melden hoeft niet. De Europese hoornaar hoort in Nederland thuis. De oproep om te melden geldt de Aziatische hoornaar: Kenniscentrum Insecten vraagt pas om een foto op Waarneming.nl als het na controle nog steeds een Aziatische hoornaar lijkt. Sommige gemeentes, zoals Oirschot, nemen een Europese hoornaar ook aan als melding. Twijfelt u, kijk dan nog een keer naar de poten: roodbruin is de Europese.

Bestrijden alleen bij overlast of gevaar. De Europese hoornaar is meestal niet agressief als u het nest met rust laat. De gemeente Oirschot bijvoorbeeld laat zo'n nest liever hangen en bestrijdt alleen bij overlast of gevaar voor de omgeving; elke gemeente bepaalt dat zelf (provincie Noord-Brabant). Het gaat bijna altijd om een laag nest. Ook dan is het nest afzetten vaak makkelijker dan bestrijden (Kenniscentrum Insecten).

Hangt het nest op uw eigen terrein, dan beslist u zelf wat u doet; daar is de eigenaar verantwoordelijk (Kenniscentrum Insecten). Haal het nooit zelf weg — dat kan gevaarlijk zijn. Moet het weg, kies uw gemeente en bel een bestrijder.

Het nest door het seizoen

Het nest herkennen: klein en laag in het voorjaar, groot en hoog in het najaar

In het voorjaar bouwt een koningin een klein primair nest, vaak laag en beschut: in een schuur, onder een afdak, in een heg. In de zomer verhuist de kolonie meestal naar een secundair nest hoog in een boom, dat duizenden dieren telt. Dat nest valt pas op als de bladeren in het najaar vallen — vandaar dat de meeste nesten in oktober en november worden gevonden.

Klein primair nest onder een houten dakrand.
VoorjaarPrimair nest: zo groot als een sinaasappel, laag en beschut.
Groot secundair nest hoog in een kale boom.
NajaarSecundair nest: gemiddeld een halve meter breed, hoog in een boom en pas zichtbaar zonder blad.Foto: carabus123, CC BY 4.0, via iNaturalist, bijgesneden

Zo herkent u het zomernest

  • Het hangt in de top van een boom, vaak hoger dan 10 meter, en is bol- of peervormig.
  • Het is gemiddeld zo'n 50 cm breed, lichtbruin en strak van vorm.
  • De vliegopening zit aan de zijkant, niet onderaan zoals bij andere wespen.
  • Van ver ziet u kleine zwarte puntjes op of rond het nest: hoornaars die aanvliegen of op het nest werken.
  • Niet verwarren met een vogelnest, een boomzwam of maretak. Die zijn een donkere massa met uitsteeksels.

Bron: INBO.

Een voorjaarsnest melden weegt het zwaarst.

Eén nest dat in mei wordt opgeruimd, scheelt in augustus duizenden werksters en tientallen nieuwe koninginnen.

U denkt dat u er één ziet

Wat nu?

  1. Houd afstand

    Bij een nest minimaal 5 meter. Haal het nooit zelf weg.

  2. Maak een foto, als dat veilig kan

    Een foto helpt bij de validatie, maar kom niet dichterbij dan u prettig vindt.

  3. Meld de waarneming

    Op Waarneming.nl. Een nest in de openbare ruimte dat overlast geeft of hangt waar veel mensen komen, meldt u ook bij gemeente of provincie.

  4. Nest gevonden? Bel een bestrijder

    Kies uw gemeente en bel rechtstreeks. Hoornaarnest laten verwijderen: kosten en wie betaalt.

Waarneming meldenBestrijder in mijn gemeente